Ana sayfa / Hedefe Yönelik Tedaviler (Akıllı İlaçlar)

Hedefe Yönelik Tedaviler (Akıllı İlaçlar)

Kanserde akıllı ilaç tedavisi nedir? Hedefe yönelik tedaviler, moleküler ve genetik testler, kullanım alanları ve yan etkileri hakkında bilgi.

Hedefe yönelik tedaviler, kanser hücrelerinin büyümesinde ve yayılmasında rol oynayan belirli molekülleri ya da genetik değişiklikleri hedef alan ilaçlardır. Halk arasında “akıllı ilaç” olarak bilinir.

Kemoterapiden farkı

Kemoterapi, hızla bölünen tüm hücreleri etkileyebildiği için sağlıklı hücrelere de zarar verebilir. Hedefe yönelik tedaviler ise kanser hücrelerine özgü ya da bu hücrelerde aşırı bulunan hedeflere odaklanır. Bu nedenle yan etki profilleri farklıdır; ancak bu, yan etkisiz oldukları anlamına gelmez.

Moleküler testlerin önemi

Hedefe yönelik bir tedavinin kullanılabilmesi için tümörde ilgili hedefin bulunması gerekir. Bu nedenle tümör dokusunda ya da bazı durumlarda kanda moleküler ve genetik testler yapılır. Bu testlerin sonuçları, hangi tedavinin uygun olabileceğini belirlemede yol göstericidir. Testlerin hangi merkezde ve nasıl yapılacağı onkolog tarafından planlanır.

Bilinen örnekler

• Meme kanseri: HER2 pozitif tümörlerde HER2’yi hedef alan tedaviler. Bkz. meme kanserinde tıbbi onkoloji.
• Akciğer kanseri: EGFR, ALK, ROS1 gibi değişikliklere yönelik tedaviler. Bkz. akciğer kanseri tedavisi.
• Kolorektal kanser: RAS ve BRAF durumu gibi moleküler özelliklere göre seçilen tedaviler. Bkz. kolorektal kanser.
• Bazı kan kanserleri: Belirli genetik değişiklikleri hedef alan tedaviler.

Uygulama şekli

Hedefe yönelik tedavilerin bir kısmı ağızdan günlük olarak alınan tabletlerdir; bir kısmı ise damar yoluyla belirli aralıklarla uygulanır. Ağızdan alınan tedavilerde ilacın düzenli ve doğru şekilde kullanılması çok önemlidir. Bazı ilaçlar yiyeceklerle, greyfurt gibi meyvelerle ya da diğer ilaçlarla etkileşime girebilir.

Yan etkiler

Yan etkiler ilaca göre değişir. Ciltte döküntü ve kuruluk, ishal, tırnak çevresinde iltihaplanma, tansiyon yüksekliği, karaciğer değerlerinde değişiklik ve yorgunluk görülebilecek yan etkiler arasındadır. Yan etkilerin erken bildirilmesi, tedavinin güvenle sürdürülmesi açısından önemlidir. Genel öneriler için yan etkilerle başa çıkma sayfamıza bakabilirsiniz.

Direnç gelişimi

Bazı hastalarda zamanla tümör bu tedavilere direnç geliştirebilir. Bu durumda yeni testler yapılarak tedavi değiştirilebilir. Tedavinin düzenli görüntülemelerle izlenmesi bu nedenle önemlidir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tedavi kararları onkoloğunuzla birlikte verilmelidir.

Önemli: Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Tedavi kararlarınızı sizi takip eden hekimlerle birlikte verin. Acil durumlarda 112'yi arayın.